Çalıştay Ne Yapılır? Gülmekten Kırılmadan Öğrenelim
İzmir’de yaşayan 25 yaşında bir genç olarak, arkadaşlarımın sürekli sorduğu bir soru var: “Çalıştay ne yapılır?” Eh, ben de bu konuda epey deneyim sahibiyim. Zaten her çalıştayda “Bu sefer çözüm bulurum” diye gitsem de, sonunda daha çok kahve içip, insanların söylediklerine kafa yorarak geri dönüyorum. Ama gelin görün ki, çalıştay dediğiniz şey, aslında bir kavram olarak hem biraz karmaşık hem de içi dolu bir macera.
Çalıştay Nedir, Ne Değildir?
Çalıştay, öyle laf olsun diye “beyin fırtınası yapalım” dediğinizde çıkan bir şey değil. Ama bazen o kadar da eğlenceli oluyor ki, “Beyin fırtınası” kısmı demek yanlış olur aslında. Çünkü beyin fırtınası olsa, sonunda gerçekten bir çözüm bulabiliriz. Çalıştay, genelde belirli bir konu üzerine derinlemesine düşünüp, gruplarla birlikte çözümler üretmek için yapılan toplantılardır.
Özellikle akademik veya iş dünyasında bu tür etkinliklere sıkça rastlarsınız. Yani aslında biraz kafa patlatma, biraz ekip çalışması, biraz da “Ne demek istedim ki ben?” diyerek karşı tarafı anlamaya çalışmak. Yani, temel amacınız bir probleme çözüm bulmak ama yolculuk biraz da kaybolmak gibi.
Bir Çalıştayda Karşılaşılan Tipik Sahne
Mesela, bir çalıştayda tam olarak şu sahneleri görmeniz muhtemeldir:
Kahve Molası: 5 dakika bir ara verelim denir, 20 dakika kahve içilir. Sonra “Evet, şimdi tam vakti!” diye tekrar toplantıya dönülür ama kimse bir şey söyleyemez. “Siz ne düşünüyorsunuz?” diyen kişinin yüzüne bakarken, herkesin kafasında tek bir düşünce vardır: “Beni mi çağırdılar?”
Duygusal Çöküş: Bir noktada herkesin “Bunu çözüme kavuşturmalıyız!” dediği sırada, birisi aniden “Hepimiz aynı şeyi düşünüyoruz” der. O zaman iç sesim devreye girer: “Bu kadar işin içinde bu kadar ortak fikir bulmak mı mümkün? Yani hepsi aynı mı düşünüyor? Gerçekten mi?”
Evet, bir çalıştayda bu tür garip anlar yaşayabilirsiniz. Ama endişelenmeyin, her şey bir deneyim.
Çalıştayda Ne Yapılır? İşte Komik Bir Bakış
Çalıştayda ne yapılır sorusunu birkaç maddede inceleyelim, ancak bunu kendi gözlemlerimle (ve mizahi bir dille) anlatacağım, zira normal bir açıklama vermek, çok fazla kafa karıştırıcı olurdu.
1. Beyin Fırtınası Yapılır
Bir çalıştayda ilk yapılacak şey, tabii ki beyin fırtınası yapmaktır. Ama aslında bu, herkesin bildiği o “işler biraz ciddi oldu ama neyse biz yine de espri yapalım” safhasıdır. “İnovasyon” ve “yenilik” derken aslında herkes şunu düşünüyor: “Hadi ama, neyi değiştirebiliriz ki? Sonuçta bu işin çözümü biraz da şans meselesi.”
Mesela şöyle bir diyalog olabilir:
Ben: “Beyin fırtınası yapalım, bir fikir atalım.”
Arkadaşım: “Ne, yine mi yapalım? Sonunda bu sefer gerçekten bir çözüm bulalım.”
Ben: “Ya belki de çözümsüzlüğü kabul etmeliyiz. Çalıştay da tam bunu demiyor mu zaten?”
Sonra bir grup insan toplanıp, beyinsel bir savaş yapar. Herkes birbirine fikir atar ama sonunda bir kişinin “Peki ya bunu yapalım?” demesiyle herkes “Evet, o iyi olabilir!” der. Halbuki o fikri ilk ben söylemiştim de, sesim biraz alçaktı…
2. Gruplar Kurulur ve Tartışılır
Yani burada “Gruplar oluşturulur” dediğinizde aslında işin içine biraz da psikoloji girer. Kendi grubumda birini seçmek için içimden geçenleri size açıklayayım: “Ben bununla konuşamam, hem çok sessiz hem de çok derin düşünüyor. Bu adam tam bir entelektüel tuzak!”
Bazen kendi grubumda kalmak istemem çünkü… “Ya insanlar ne düşünür?” ve “Birlikte çalışırsak, gerçekten verimli olur muyuz?” gibi sorular beynimi kemirir. Ama sonuçta, herkesin gözlerinin içine bakıp “Evet, iyi bir ekip olduk!” dediği an, işte o an her şey çok doğruymuş gibi hissedilir.
3. Sonuçlar Paylaşılır
Bütün tartışmalar biter, nihayetinde elde edilen sonuçlar grup olarak paylaşılır. Ama bir bakarsınız, herkesin aklında farklı bir sonuç vardır. “Ya ben bu çözümü anlamadım, ama şık durmuş gibi” diyenler arasında birkaç kişi bulunur. Bir şekilde ortaya çıkan sonuç da genellikle şu olur: “Evet, çözüme yaklaştık, ama daha çok çalışmamız gerek.”
Tabii ki çalıştayda çözüm bulunmadığı için insanın içi bir nebze burkulur. Ama olsun, hep birlikte yeni fikirlerle, yeni umutlarla ayrılmak da başka bir güzellik.
Sonuç: Çalıştayda Ne Yapılır? Bir Daha Sorulmasın!
Sonuç olarak, çalıştaylar her ne kadar ciddi gibi görünse de aslında en çok kahve içmek ve bazen durup “Ben niye buradayım?” diye düşünmekle geçer. Çalıştay, aslında çözüme değil, sürece odaklanmamızı sağlayan bir etkinliktir. Herkes bir araya gelir, fikirleri tartışır, bazen kaybolur ama sonuçta “Evet, biz de bir şeyler başardık!” diyerek ayrılır.
Tabii ki, hiçbir zaman tam olarak çözüme varamayabiliriz. Ama olsun, önemli olan birlikte geçirilen o yaratıcı ve biraz da kaotik zamanlar. Gelecek çalıştaylara katıldığınızda, içinizdeki mizahi ruhu kaybetmeyin; belki o da en iyi çözümü bulmanıza yardımcı olur!